Marumerlage

Tot de Middeleeuwen was de Marumerlage te vergelijken met een bergmeer aan de bovenloop van het Oude Diep.

De zuidelijke dalrand het Oude Diep werd in de prehistorie gekenmerkt door vele zijriviertjes die naar het noorden toe hierin uitmondden. Vooral de laatste 15 jaar zijn hier veel archeologische vondsten opgedaan, o.a. veel bijlvondsten. Uit de periode 2000-3000 voor Chr., de tijd van de Hunebedbouwers, zijn hier pijlpunten gevonden. Dit gebied blijkt tijdens alle perioden door mensen bezocht te zijn.

’s Winters stond dit landschap volledig onder water. De invloed van de zee was tot hier merkbaar (Oude Riet!). ’s Zomers viel het droog en was het alleen geschikt voor hooiwinning en korte beweiding. Door de sterke wisseling in waterstanden trad hier nauwelijks veenvorming op. In 1385 werd de afwatering verbeterd. Toen werd ook de Balktil aangelegd. Veel land was hier in bezit van de kerk, Corpus de Linde, Trimunt en de Coendersborch.

Ten noorden van de Marumerlage ligt de streek Zethuis. Al in 1485 is er sprake drie Sethuys boerderijen, een Ooster-, Middelste- en een Wester Sethuys. Het Westerzethuis heeft gestaan aan de zuidzijde van de Zethuisterweg, tussen beide haakse bochten en werd ook ‘Boekstede’ genoemd.

Rond 1900 werd er dicht achter de kerk nóg een boerderij gebouwd, op het laatst bewoond door de gebr. Posthumus te Marum. De snelweg moet je daarbij  volledig wegdenken. Vanaf 1915 tot 1950 werd tussen de Marumerlage en Trimunt nabij het Haarsterbos ijzeroer gedolven voor export naar het buitenland. Het transport ging via de havens aan de Akkermanswijk en aan de Pierswijk.

Anno 2019 is de Marumerlage is onderdeel van maatregelen om waterberging te combineren met het realiseren van natuur (NNN). Het Zuidelijk Westerkwartier wordt zo verbonden met de Onlanden en het Reitdiepgebied. De vogels hebben de Marumerlage al gevonden en wie weet komt ook de otter binnenkort vissen. Provincie, waterschap, gemeente, landbouw- en toerisme en overige organisaties werken ondertussen al aan de plannen voor de aansluitende gebieden.