Jilt Dijksheide

De Jilt Dijksheide ligt op het grondgebied van de vroegere Sjallemaheerd te Opende, ooit bewoond door o.a. de familie Dijk. Jilt Dijksheide is genoemd naar de laatste eigenaar en vervener.

Hun bezit strekte zich ooit uit vanaf de Petten a/d Lauwers in het noorden, tot aan de Leydijk, inclusief Jilt Dijksheide, in het zuiden. De Jilt Dijks-reed te Opende ligt ook op het grondgebied van de vroegere Sjallemaheerd.

Jilt Dijk werd als 3e kind op 21-11-1867 te Opende geboren. Jilt Dijk, gehuwd met Hiltje Siebinga, dochter van Johannes Siebinga en Eelktje Uithof beiden uit Marum, overleed op 03-12-1935 te Grootegast.

De Jilt Dijksheide is het enige hoogveengebied wat in onze provincie nog resteert van het enorme Gronings-Drents-Friese Wold. De Jilt Dijksheide is met 38 hectare geen groot natuurgebied, maar het hoogveen is gelukkig nog steeds begroeid met heide. Hier groeien twee soorten heide naast elkaar. Een laag keileem houdt vocht vast waar de dopheide op floreert. Andere delen zijn droger, wat gunstig voor struikheide.”

Ook ligt hier nog een pingo-ruïne, een ronde poel die dateert uit de ijstijd.

Aan de randen van dit gebied kun je nog zien hoe het veen in het gebied er omheen ooit met spaden is afgestoken. Het laatste veen werd hier rond 1950 afgestoken. Op het terrein zijn bijzondere vlinders (heideblauwtje en hagedissen (de levendbarende hagedis) waar te nemen.

De aangrenzende Leidijk is aangelegd in 1472. Berend Wijma van de Wijmaheerd aan de Randel te Marum verleent dan toestemming aan het klooster van Trimunt om de watering tussen Trimunt en Opende te schutten en er een Leidijk aan te leggen. Om het zure veenwater af te voeren, groeven monniken een sloot en verhoogden de grond er naast op tot een dijk. Deze leidijk werd later doorgetrokken tot aan de Gast van Zuidhorn. Zo ontstond er een onbedoeld een verbindingsweg tussen Friesland en Groningen. Het vormde tegelijk de grens tussen Marum en Grootegast.